ახლახანს დავასრულე გეგმარების პროექტი, რომლის მთავარი ამოცანაც იყო ერთი ბინის (მოსაშვილზე, დაახლოებით 125 კვ.მ) ორად გაყოფა. ძალიან ბევრი ნიუანსის გათვალისწინებაა საჭირო მსგავსი ამოცანის გადასაწყვეტად და ბევრი კომპრომისსაც მოითხოვს. ერთი ბინის ორად გაყოფის შედეგად მიღებული ბინები 100% იდეალური ვერ იქნება, თუნდაც იმის გამო, რომ გვიწევს ერთი ბინისთვის საკმარისი საინჟინრო კომუნიკაციების ორზე გადანაწილება.

კიდევ ერთი მთავარი მოთხოვნა საწყის ეტაპზე იყო ის, რომ ეზოს მხარეს, სადაც შემინული ოთახია, დამკვეთს სურდა ორივე ბინისთვის აივნის დაგეგმარება და ცენტრალური გათბობის ქვაბის განთავსება.

მოკლეთ, თანმიმდევრულად მივყვეთ პროექტის განვითარების საფეხურებს და უკვე ბლოგ პოსტის ბოლოში შევაჯამებთ, რა ნიუანსების გათვალისწინებაა აუცილებელი მსგავსი პროექტის გაკეთების დროს.

არსებული სიტუაცია

ამ ნახაზში მოცემულია არსებული სიტუაცია. კარგად ჩანს, მზიდი და არამზიდი კედლები. საჰაერო ღიობების და კოლექტრების პოზიციები დავიტანე ადგილზე დათვალიერების შემდეგ. ასევე, ყურადღება უნდა მივაქციოთ ძალიან მნიშვნელოვან ნიუანსს – გაზის მილს, რომელიც წითლადაა მონიშნული და რომლიც გადატანაც, როგორც გაირკვა, შეუძლებელია.

როდესაც გაზის მილი ბინის შიგნით ამოდის, გეგმარებისას აუცილებლად უნდა გავითვალისწინოთ, რომ უზუნველვყოთ მისი მისადგომობა ნებისმიერ დროს.

დემონტაჟის გეგმაზე მონიშნულია არამზიდი კედლები, რომლის დანგრევაც შეგვიძლია, რათა ახალი გეგმარება გავაკეთოთ. ასევე, შუშაბანდის კედელიც მონიშნულია დასანგრევად, რადგან საკმაოდ მოძველებულია და დამკვეთს უნდა მისი ახლით ჩანაცვლება.

საწყისი ვერსიები

ასევე, საწყისი ეტაპის ვერსიები ითვალისწინებდა აივნებს ორივე ბინისთვის, რადგანაც თავდაპირველი შეხვედრის დროს დამკვეთთან ეს საკითხი იყო ერთ-ერთი პრიორიტეტი.

ვინაიდან არსებულ ბინას ჰქონდა მხოლოდ ორი სავენტილაციო – ერთი სააბაზანოში და მეორე – სამზარეულოში, ორად გაყოფის შემთხვევაში, თითოეული ბინის სამზარეულო რჩებოდა სავენტილაციოს გარეშე. სწორედ აქედან გამომდინარე, ყველა საწყის დრაფტში სამზარეულო განთავსებულია ისე, რომ იყოს მისი ნიჟარის კავშირი კანალიზაციასთან უმოკლესი, და ამავდროულად ჰქონდეს პირდაპირი გასასვლელი ფასადზე უკიდურეს შემთხვევაში სამზარეულო გარე ვენტილაციის უზრუნველსაყოფად.

!!!საწყისი ვერსიების მთავარი მიზანია ძირითადი მიმართულების განსაზღვრა. ამ ეტაპზე არ მუშავდება დეტალები. მიმართულების არჩევის შემდეგ ხდება უკვე ავაჯის ზომების და მანძილების ჩაზუსტება – ჩაკორექტირება.

დამკვეთთან საწყისი ვერსიების განხილვის შემდეგ შევთანხმდით, რომ დაგვემუშავებინა ახალი მიმართულება.

დამკვეთისთვის მისაღები აღმოჩნდა აივნის არქონა და ასევე, მისაღები აღმოჩნდა ის, რომ ორი სხვადასხვა ბინა დაუკავშიროს ერთსა და იმავე საკომუნიკაციო შახტას.

როგორც აღმოჩნდა, წლების წინ რემონტის დროს გაირკვა, რომ იატაკის მოპირკეთებასა და კონსტრუქციულ ფილას შორის საკმაოდ დიდი მანძილია. შესაბამისად, ამ ახალმა ინფორმაციამ საშუალება მოგვცა განგვეხილა ისეთი ვერსიები, რომლებისთვისაც ტუალეტის ან ნიჟარების დაკავშირების მანძილი კანალიზაციასთან შედარებით უფრო დიდია.

საბოლოო ვერსია

დამკვეთის კომენტარების გათვალისწინებით, შეთანხმდა ეს გეგმარება როგორც საბოლოო ვერსია. ქვემოთ ვიდეოში გიზიარებთ გადაწყვეტილების მიღების ლოგიკასაც.

მთავარი საკითები რაც უნდა გავითვალისწინოთ ბინის გაყოფის დროს

ერთი ბინის ორად გაყოფა ხშირ შემთხვევაში გულისხმობს ბევრ კომპრომისს. ამიტომ დამკვეთმა და არქიტექტორმა წინასწარ უნდა განსაზღვრონ, რა არის პრიორიტეტი: კომფორტული (დიდი ფართის) სივრცეები, ოთახების რაოდენობა თუ ტექნიკური სირთულეების მაქსიმალურად შემცირება.

თუ ამ სამიდან ორს აკმაყოფილებს ბინა, ეს უკვე საკმაოდ კარგია.

ჩემი მოვალეობაა, დამკვეთს მაქსიმალურად ნათლად დავანახო თითოეულ იდეასთან დაკავშირებული კომპრომისი, ხოლო უღირს თუ არა – ეს უკვე მისი გადასაწყვეტია.

ბევრი რომ აღარ გავაგრძელოთ, განვიხილოთ, რისი მხედველობაში მიღებაა აუცილებელი ერთი ბინის ორად გაყოფის დროს.

1. არსებული მდგომარეობის ზუსტი შესწავლა

პირველი და ყველაზე მნიშვნელოვანი ეტაპი არის არა ახალი გეგმის დახატვა, არამედ არსებული ბინის სწორად წაკითხვა. უნდა გაირკვეს, რომელი კედელია მზიდი, რომელი არამზიდი, სად გადის წყალი, კანალიზაცია, ვენტილაცია, გაზი, გათბობა და ელექტროობა.

ძველ თბილისურ ბინებში ხშირად ნახაზზე ეს ინფორმაცია საერთოდ არ ჩანს ან არ ემთხვევა რეალობას. ამიტომ ადგილზე დათვალიერება, ფოტოების ანალიზი და შახტების ზუსტი მდებარეობის დადგენა აუცილებელია.

წინააღმდეგ შემთხვევაში შეიძლება შეიქმნას ძალიან ლამაზი გეგმა, რომელიც ტექნიკურად ვერ შესრულდება.

ასევე განსაკუთრებით საყურადღებოა კიდევ ერთი ფაქტორი: რამდენად უსწორმასწოროა კედლები. ხშირად, ეს თემა ძველ სახლებში ძლაიან აქტუალურია. თუ კედლები უსწორმასწოროა და დამკვეთის მიზანია მათი გასწორება, ხშირად ეს საკმაოდ დიდ ფართს გვაკარგვინებს.

თუ გეგმარებითი ვერსიები კედლების გასწორებამდე აზომილ სიტუაციაზეა მორგებული და სივრცეები უკვე მინიმალური ნორმებითაა დაგეგმარებული, დამატებით ფართის მოკლება კედლების გასწორების შემდეგ უკვე პრობლემური ხდება. ამიტომ, ეს თემა უნდა გაითვალისწინოს დამკვთმა და არქიტექტორმა წინასწარ.

ამ შემთხვევაში, გეგმარების ვერსიების დამუშავებამდე ვიყავით ადგილზე და ლაზერის მეშვეობით გადავამოწმეთ რამდენად უსწორმასწორო იყო კედლები და დავაზუსტეთ დამკვეთთან, გეგმავდა თუ არა შემდგომში მათ გასწორებას. მხოლოდ ამის შემდეგ დავიწყე გეგმარების ვერსიებზე მუშაობა.

მართალია მსგავსი ვიზიტები არ შედის გეგმარების სტანდარტულ პაკეტში და დამატებითი ღირებულებაა, თუმცა თუ ძველი ბინის გადაგეგმარებაზეა საუბარი, ნამდვილად აუცილებელი ეტაპია და ამაზე დაზოგვა არ ღირს.

ახალ ბინებში კედლების უსწორმასწორობის საკითხი ნაკლებად რელევანტურია და ხშირად ლაზერით გადამოწმება არანაირ აუცილებლობას არ წარმოადგენს.

2. მზიდი კედლები და კონსტრუქციული შეზღუდვები

ერთ-ერთი მთავარი საკითხია, სად შეიძლება კედლის დანგრევა და სად — არა. არამზიდი ტიხრის მოხსნა შედარებით მარტივია, მაგრამ მზიდ კედელთან ან კონსტრუქციულ ელემენტთან ჩარევა უკვე ინჟინრულ საკითხს წარმოადგენს. ძველ შენობებში განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო, რადგან კონსტრუქციული სისტემა ყოველთვის მარტივად წასაკითხი არ არის. ბინის ორად გაყოფისას ხშირად ჩნდება სურვილი, რომ სივრცე “უფრო ლოგიკურად” გადანაწილდეს, მაგრამ გეგმარება უნდა დაემორჩილოს შენობის რეალურ სტრუქტურას.

გეგმარება იწყება არა სურვილებით, არამედ შეზღუდვების სწორად გაგებით.

3. წყალი და კანალიზაცია

ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე რთული თემა ასეთი პროექტის დროს. ერთი ბინა თავიდან გათვლილია ერთ სამზარეულოზე და ერთ ან რამდენიმე სველ წერტილზე, მაგრამ ორად გაყოფისას უკვე გვჭირდება ორი სამზარეულო, და მინიმუმ ორი სააბაზანო. პრობლემა ჩნდება მაშინ, როდესაც საკანალიზაციო კოლექტორი მხოლოდ ერთ ან ორ ადგილას არის. რაც უფრო შორს გადის ტუალეტი, ნიჟარა ან საშხაპე კოლექტორიდან, მით მეტი ტექნიკური რისკი და სიმაღლის პრობლემა ჩნდება.

სველი წერტილების განთავსება მხოლოდ “სად ჯობს ვიზუალურად” ლოგიკით არ წყდება. ის პირდაპირ არის დაკავშირებული მილების დაქანებასთან, იატაკის სიმაღლესთან და შემდგომ ექსპლუატაციასთან.

4. იატაკის სიმაღლე და მილების დაქანება

ჩვენს შემთხვევაში ძალიან მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა ინფორმაცია, რომ იატაკის მოპირკეთებასა და კონსტრუქციულ ფილას შორის საკმაოდ დიდი მანძილია.

ბევრმა დამკვეთმა არ იცის, რომ ტუალეტის ან ნიჟარის გადატანა ხშირად დამოკიდებულია არა მხოლოდ ჰორიზონტალურ მანძილზე, არამედ იმაზეც, არის თუ არა საკმარისი ადგილი მილების დახრისთვის. რაც უფრო შორს გადაგვაქვს ნიჟარა ან ტუალეტი, მით მეტი სიმაღლე გვჭირდება, რათა მოეწყოს მილების სათანადო დახრა.

თუ ეს სივრცე არ არის, შეიძლება საჭირო გახდეს იატაკის აწევა, რაც უკვე გავლენას ახდენს კარებზე, ჭერის სიმაღლეზე, ზღურბლებზე და მთელ ინტერიერზე. ამ ტექნიკურმა დეტალმა შეიძლება სრულიად შეცვალოს გეგმარების შესაძლებლობები.

5. ვენტილაცია

ვენტილაცია ალბათ ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი კომპრომისია ერთი ბინის ორად გაყოფისას. თუ არსებულ ბინას აქვს მხოლოდ ერთი სამზარეულოს და ერთი სააბაზანოს ვენტილაცია, ორი დამოუკიდებელი ბინის შექმნისას ყველა სამზარეულოსა და სააბაზანოს ბუნებრივად იდეალური კავშირი შახტასთან ვერ ექნება.

ამიტომ უნდა შეფასდეს, სად შეიძლება გაკეთდეს პირდაპირი გარე ვენტილაცია, სად არის ფასადი, სად შეიძლება გაიყვანოს ჰაერი ტექნიკურად და ვიზუალურად მისაღები გზით. ეს თემა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სამზარეულოს გამწოვისთვის, სააბაზანოსთვის და ტენიანობის კონტროლისთვის.

ვენტილაციის გარეშე “ბინა” შეიძლება გეგმარებით გამოიყურებოდეს სრულყოფილად, მაგრამ ცხოვრებაში ძალიან პრობლემური გახდეს.

6. გაზის მილი და მისი მისადგომობა

ამ პროექტში გაზის მილი ძალიან მნიშვნელოვანი შეზღუდვა იყო.

დამკვეთებისთვის ხშირად უხილავია ასეთი დეტალების მნიშვნელობა. თუ გაზის მილი ბინის შიგნით ამოდის და მისი გადატანა შეუძლებელია, გეგმარებამ უნდა უზრუნველყოს მასთან წვდომა. ასევე, რეგულაციების (და საღი აზრის) გამო დაუშვებელია გაზის მილის განთავსება საცხოვრებელ ოთახებში – საერთო ოთახში ან საძინებელში.

არ შეიძლება მისი ისე “ჩაკეტვა” კედელში, ავეჯში ან ახალ ოთახში, რომ შემდგომში შემოწმება ან მომსახურება შეუძლებელი გახდეს. ეს არის ზუსტად ის საკითხი, რაც აჩვენებს, რატომ არ არის გეგმარება მხოლოდ ოთახების ლამაზად განაწილება.

7. ცენტრალური გათბობის ქვაბი

როდესაც ერთი ბინა ორად იყოფა, გათბობის საკითხიც თავიდან უნდა განიხილებოდეს. თუ თითოეულ ბინას დამოუკიდებელი ქვაბი სჭირდება, უნდა განისაზღვროს სად განთავსდება ის, როგორ დაუკავშირდება წყალს, გაზს და კვამლსადენს/გარე ფასადს. ქვაბის განთავსება არ არის მხოლოდ “სად დაეტევა” საკითხი.

მას სჭირდება უსაფრთხო, ტექნიკურად გამართული და მომსახურებისთვის მისადგომი ადგილი. მაგალითად, საწყის ეტაპზე ორივე ბინისთვის აივანზე ქვაბის განთავსება იყო მოთხოვნა, ხოლო შემდეგ აივანზე უარი ითქვა. ეს ძალიან კარგი მაგალითია, როგორ ცვლის ერთი გადაწყვეტილება მთლიან გეგმას.

8. აივნის სურვილი და ფასადის რეალობა

ორივე ბინისთვის აივნის გაკეთება ლოგიკურად შეიძლება მიმზიდველად ჟღერდეს, მაგრამ პრაქტიკაში ეს ხშირად ართულებს როგორც გეგმას, ასევე ლეგალურ მხარესაც.

დამკვეთს ჩემთან თანამშრომლობამდე უკვე ჰქონდა მერიაში შეტანილი განცხადება აივნის მოწყობაზე, თუმცა უარი მოუვიდა, რადგან მერიამ ამ ბინაზე აივნის მიმატება ჩათვალა არა როგორც პირველი კლასის საკითხი, არამედ როგორც მე-4 კლასი, მთლიანი შენობის პარამეტრებიდან გამომდინარე.

აივანი ნიშნავს ფასადთან ჩარევას, შემინული სივრცის შეცვლას, კონსტრუქციულ და ვიზუალურ საკითხებს, ასევე გათბობის ქვაბის ან ვენტილაციის შესაძლო განთავსებას.

საბოლოოდ დამკვეთისთვის მისაღები გახდა აივნის არქონა. ეს იყო ერთ-ერთი კომპრომისი, რაზეგ მოგვიწია წასვლა: ზოგჯერ ერთი მოთხოვნის დათმობა ბევრად უკეთეს და ტექნიკურად სუფთა გეგმარებას ხდის შესაძლებელს და ამარტივებს ლეგალურ მხარესაც.

თუმცა, საბოლოო ვერსიაში, დამკვეთის მოთხოვნით, მაინც გათვალისწინებული გვაქვს ე.წ. ფრანგული აივნები, რომლებიც

9. ბუნებრივი განათება და ფანჯრები

ორი ბინის მიღებისას ორივე სივრცეს სჭირდება საკმარისი ბუნებრივი განათება. ხშირად დიდი ბინა ფანჯრებით კარგად მუშაობს, მაგრამ ორად გაყოფის შემდეგ შეიძლება ერთ ნაწილს უკეთესი განათება დარჩეს, მეორეს კი — ნაკლები.

ამიტომ ოთახების განაწილებისას მხოლოდ ფართი არ არის მთავარი; უნდა გაითვალისწინოს, რომელ ოთახს აქვს ფანჯარა, როგორი სიღრმისაა სივრცე, სად შეიძლება საძინებელი, სად მისაღები და სად სამზარეულო.

კვადრატულობა თავისთავად არ ნიშნავს კომფორტს — 30 კვ.მ ცუდად განათებული სივრცე შეიძლება ბევრად ნაკლებად გამოსადეგი იყოს, ვიდრე 24 კვ.მ სწორად დაგეგმილი ბინა.

10. დამოუკიდებელი შესასვლელები და მოძრაობის ლოგიკა

ერთი ბინის ორად გაყოფისას მნიშვნელოვანია, როგორ შედის ადამიანი თითოეულ ბინაში. ორივე ბინას უნდა ჰქონდეს ლოგიკური შესასვლელი, არა ზედმეტად გრძელი ან გაუგებარი დერეფანი, და არა ისეთი გადაწყვეტა, სადაც ერთ ბინაში მოხვედრა მეორის სივრცესთან კონფლიქტში მოდის.

შესასვლელის ზონა ერთ-ერთი მთავარი აუცილებელი საკონტროლო წერტილია. ხშირად დამკვეთი მხოლოდ ოთახების რაოდენობაზე ფიქრობს, მაგრამ ყოველდღიური კომფორტი სწორედ შესასვლელიდან იწყება.

11. სველი წერტილების განთავსება საძინებელთან და მისაღებთან მიმართებაში

ტექნიკურად შესაძლებელია რაღაცის განთავსება, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ საცხოვრებლად კომფორტული იქნება. ტუალეტი ან სააბაზანო არ უნდა აღმოჩნდეს ძალიან უხერხულ ადგილას. მაგალითად პირდაპირ სამზარეულოში გახსნილი, სამზარეულოსთან ზედმეტად კონფლიქტური, ან საძინებლიდან ძალიან შორს. პატარა ბინებში ეს საკითხი კიდევ უფრო მგრძნობიარეა, რადგან ყოველი კარი, ყოველი კედელი და ყოველი 20 სმ მნიშვნელოვანია.

კარგი კომპრომისი ნიშნავს არა “ყველაფრის დატევას”, არამედ ფუნქციებს შორის სწორი ურთიერთობის პოვნას.

12. ხმის იზოლაცია და პირადულობა

როდესაც ერთი დიდი ბინა ორ პატარა ბინად იყოფა, მათ შორის ახალი გამყოფი კედელი უკვე მეზობლის კედლის ფუნქციას იღებს. ამიტომ მნიშვნელოვანია ხმის იზოლაცია, განსაკუთრებით საძინებლებს, სველი წერტილებსა და სამზარეულოებს შორის. თუ ეს არ გაითვალისწინეს, ბინები შეიძლება გეგმარებით გამართული ჩანდეს, მაგრამ ყოველდღიურ ცხოვრებაში არაკომფორტული იყოს.

13. ფართების ბალანსი

ორი მიღებული ბინა ყოველთვის თანაბარი და იდეალური ვერ იქნება. ერთს შეიძლება უკეთესი განათება ჰქონდეს, მეორეს – უკეთესი საინჟინრო კომუნიკაციებთან კავშირი. ერთს შეიძლება მეტი ფართი დარჩეს, მეორეს კიი უკეთესი გეგმარებითი ლოგიკა. ამიტომ საწყის ეტაპზე უნდა განისაზღვროს პრიორიტეტი: გვინდა ორი მაქსიმალურად თანაბარი ბინა, თუ ერთი უფრო დიდი და მეორე უფრო კომპაქტური ბინა?

14. ვეჯის რეალური ზომები

საწყის ვერსიებში იდეის მოძებნა საკმარისია, მაგრამ საბოლოო გეგმაზე გადასვლამდე საჭიროა ავეჯის რეალური ზომების შემოწმება. პატარა ბინაში დივანი, საწოლი, მაგიდა, გარდერობი და სამზარეულოს კარადები მხოლოდ სიმბოლოები არ არის. ისინი განსაზღვრავენ, იმუშავებს თუ არა სივრცე. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია გასავლელები, კარების გაღება, სამზარეულოს სამუშაო ზედაპირი და საწოლის გარშემო მოძრაობა.

15. იურიდიული და შეთანხმების საკითხები

ბინის ორად გაყოფა შეიძლება არ იყოს მხოლოდ ინტერიერის გეგმარების საკითხი. კონკრეტული შემთხვევის მიხედვით შეიძლება საჭირო გახდეს სტატუსის, საკუთრების, შენობის საერთო ნაწილების, ფასადის ცვლილების, კომუნიკაციების და შესაბამისი უწყებების/სპეციალისტებთან შეთანხმება (მაგ. საკუთრების გამიჯვნა, გაზის, წყლის, დენის გამიჯვნა და ა.შ.).

“ტექნიკურად შესაძლებელია” და “ოფიციალურად/პრაქტიკულად განხორციელებადია” ყოველთვის ერთი და იგივე არ არის. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია თბილისში, სადაც ძველ შენობებში რეალური მდგომარეობა ხშირად უფრო რთულია, ვიდრე ნახაზზე ჩანს.

16. ბიუჯეტი და კომპრომისის ფასი

შესაძლებელია რამდენიმე გეგმარებითი ვერსია არსებობდეს, მაგრამ ყველა მათგანი ერთნაირი ღირებულების არ იქნება. ერთი ვერსია შეიძლება ითხოვდეს ნაკლებ გადატანას, ნაკლებ მილს, ნაკლებ დემონტაჟს და იყოს უფრო ბიუჯეტური.

მეორე შეიძლება უკეთესად გამოიყურებოდეს გეგმაზე, მაგრამ უფრო რთული იყოს შესრულებაში. კარგი გეგმარებითი გადაწყვეტილება ყოველთვის არ არის ყველაზე “იდეალური” ვარიანტი ქაღალდზე. ხშირად საუკეთესოა ის, რაც ტექნიკურად, ფინანსურად და საცხოვრებლად ყველაზე დაბალანსებულია.

საბოლოოდ:

ერთი ბინის ორად გაყოფისას მთავარი კითხვა არ არის მხოლოდ “რამდენი ოთახი დაეტევა?” მთავარი კითხვაა — როგორ მივიღოთ ორი რეალურად საცხოვრებლად გამოსადეგი ბინა არსებული კომუნიკაციების, კონსტრუქციის, განათების, ვენტილაციის და ბიუჯეტის გათვალისწინებით.

ვერსიები, რომლებიც წარმოვადგინე, არ შეიძლება დავყოთ როგორც “კარგი/ცუდი”, არამედ როგორც გეგმარებითი კვლევის ეტაპები:
პირველი ვერსიები ამოწმებს შესაძლებლობებს, დამკვეთთან შეხვედრა აზუსტებს პრიორიტეტებს, ახალი ინფორმაცია ცვლის მიმართულებას, ხოლო საბოლოო გეგმა არის არა იდეალური აბსტრაქტულად, არამედ ყველაზე სწორად დაბალანსებული კონკრეტული ბინისთვის და კონკრეტული დამკვეთის პრიორიტეტებისათვის.